top of page

HİSSELİ TAPULARDA ÖNALIM (ŞUFA) HAKKI NEDİR?

Yazarın fotoğrafı: Doğan Can Doğan
Doğan Can Doğan
9 Kas
2 dakikada okunur

Anayasa Mahkemesi’nin Son Kararı Ne Anlama Geliyor?


Hisseli bir gayrimenkulünüz (arsa, tarla, daire vb.) varsa ve ortaklarınızdan biri kendi hissesini dışarıdan birine satarsa ne olur? Kanunlarımız bu durumda diğer hissedarları korumak için "Önalım (Şufa) Hakkı" tanır.


Peki bu hak tam olarak nasıl işler ve Anayasa Mahkemesi son kararıyla neleri değiştirdi? İşte bilmeniz gerekenler:


1. Önalım Hakkı Nedir?

Önalım hakkı; hisseli bir tapuda ortaklardan biri payını dışarıdan üçüncü bir kişiye satarsa, diğer hissedarların "O payı başkasına değil, aynı fiyata bana sat" diyerek öncelikli satın alma hakkını kullanmasıdır.


Bu hak otomatik olarak tapuyu size geçirmez; alıcıya karşı mahkemede önalım davası açmanız gerekir.


2. Hisseli tapularda önalım hakkı Hangi Durumlarda Kullanılamaz?


  • Hissedar Hissesini Başka Bir Hissedara Satarsa: Hak sadece dışarıdan birine satış yapıldığında doğar. Ortaklar kendi arasında hisse devrederse önalım hakkı kullanılamaz. 


  • Satış Dışındaki Devirlerde: Hisse bağışlanırsa, miras yoluyla geçerse veya takas edilirse önalım hakkı doğmaz.


  • Fiili Taksim Yapılmışsa: Hissedarlar gayrimenkulü kendi aralarında yıllardır bölüşüp herkes kendi kısmını kullanıyorsa ve satılan kısım o hissedarın kendi kullandığı yer ise, dürüstlük kuralı gereği diğer hissedarlar dava açamaz.


  • Elbirliği mülkiyeti varsa önalım hakkı doğmaz.


3. Süreleri Kaçırmayın!


Önalım hakkını kullanmak için kanunda çok sıkı zaman sınırları vardır:


  • 3 Aylık Süre: Satış size noter aracılığıyla resmi olarak bildirildiyse, bildirimi aldığınız tarihten itibaren 3 ay içinde dava açmalısınız. 


  • 2 Yıllık Süre: Satış size resmi olarak bildirilmediyse dahi, tapudaki satış tarihinden itibaren 2 yıl geçince dava açma hakkınız tamamen biter.


4. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Son İptal Kararı Ne Getiriyor?


Önalım davalarında en büyük tartışma konusu, hissedarın alıcıya hangi bedeli ödeyeceği hususuydu.


  • Eski Sorun: Tapuda vergiden kaçınmak için satış bedeli gerçekte 3 milyon TL iken 1 milyon TL gösteriliyordu. Dışarıdan hisseyi alan kişi gerçekte 3 milyon TL ödemiş olsa bile, diğer hissedar dava açıp tapudaki 1 milyon TL'yi ödeyerek hisseyi elinden alabiliyordu.


  • Son Düzenleme ve İptal: Kanun yapıcı bu haksızlığı önlemek için önalım bedelinin "mahkemece belirlenecek güncel rayiç bedel (piyasa değeri)" üzerinden ödenmesi kuralını getirmişti. Ancak Anayasa Mahkemesi (6 Kasım 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla) hakim tarafından rayiç bedel belirlenmesine ilişkin bu kuralı mülkiyet hakkına aykırı bularak iptal etti. 


  • Karar Hemen Yürürlüğe Girdi mi? Hayır. Yasal bir boşluk oluşmaması için AYM iptal hükmünün 6 Ağustos 2027 tarihinde yürürlüğe girmesine karar verdi. O tarihe kadar mevcut mahkemeler ve yeni açılacak davalar için rayiç bedel uygulaması devam edecek. 


Özetle Ne Yapmalısınız?


Hisseli tapunuzda sizden habersiz dışarıya bir satış yapıldıysa, hak kaybına uğramamak için süreleri geçirmeden hareket etmeniz önem taşır. Önalım hakkınız aynen devam etmektedir; ancak ödeyeceğiniz bedel ve dava süreçleri önümüzdeki dönemde Meclis'in yapacağı yeni yasal düzenlemeyle tekrar şekillenecektir.


İşbu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacını taşımakta olup, somut hukuki durumlar için bir avukata danışılması tavsiye olunur.


Uzman Arabulucu

İnegöl Avukat Doğan Can DOĞAN

Randevu: 0553 343 64 91



Son Yazılar

Hepsini Gör

Yorumlar


bottom of page