İş Kazası Tazminatları

İş kazası neticesinde meydana gelen yaralanma veya can kayıpları, hem işçiler hem de yakınları için ciddi bir maddi ve manevi yıpranma sürecini beraberinde getirir. Böyle dönemlerde mağduriyetlerin giderilmesi ve hak kaybı yaşanmaması adına iş kazası tazminat hukuku ve süreçleri hakkında doğru bilgiye sahip olmak büyük önem taşır.

Bu yazıda, iş kazası sonrası talep edilebilecek tazminat türlerinden zamanaşımı sürelerine, tazminat hesabından avukatın rolüne kadar en çok merak edilen hususları detaylandırdık.

İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, bir olayın iş kazası sayılabilmesi için aşağıdaki durumların varlığı aranır:

• İşçinin işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar.

• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle oluşan kazalar.

• İşçinin, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda yaşanan aksilikler.

• Emziren kadın sigortalının, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen kazalar.

• İşçilerin, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında gerçekleşen olaylar.

İş Kazası Sonrası Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?

İş kazası geçiren bir işçinin veya hayatını kaybetmesi halinde yakınlarının talep edebileceği maddi ve manevi tazminat türleri şunlardır:

1. Maddi Tazminat Türleri

• Tedavi ve İyileşme Giderleri: Kaza nedeniyle yapılan tüm hastane, ilaç, protez ve bakım masrafları.

  
  

• Geçici İş Göremezlik Tazminatı: İşçinin tedavi süresince çalışamadığı günlere ilişkin gelir kaybı.

  
  

• Sürekli İş Göremezlik Tazminatı (Maluliyet Tazminatı): İşçinin uzuv kaybı veya kalıcı sağlık sorunu nedeniyle meslekte kazanma gücünü kaybetmesi halinde doğan tazminat.

  
  

• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı: Kazanın ölümle sonuçlanması durumunda, ölen işçinin bakmakla yükümlü olduğu eşi, çocukları ve anne-babasının mahrum kaldığı maddi destek için ödenen tazminattır.

2. Manevi Tazminat

Kaza sebebiyle işçinin çektiği bedensel ve ruhsal elemin, duyulan acının hafifletilmesi amacıyla mahkeme tarafından hakkaniyete uygun olarak hükmedilen tazminattır. Ölümlü iş kazalarında bu tazminatı merhumun yakınları da talep edebilir.

İş Kazası Tazminatları Nasıl Hesaplanır?

İş kazası tazminat tutarı belirlenirken mahkemeler ve bilirkişiler şu kriterleri esas alır:

1. Kusur Oranı: İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğündeki ihmali ile işçinin müteferrik (kendi) kusuru tespit edilir.

   
   

2. Maluliyet (Engellilik) Oranı: Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastanelerce belirlenen iş göremezlik yüzdesi.

   
   

3. Gerçek Kazanç: İşçinin kazadan önceki gerçek (net/brüt) ücreti.

   
   

4. Bakiye Ömür: Aktüerya hesabına göre işçinin muhtemel yaşam süresi ve çalışma çağı.

   
   

5. SGK Ödemeleri: Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan peşin sermaye değerli gelirler hesaptan düşülür (rücu kuralı).

İş Kazası Tazminat Davalarında Zamanaşımı Süresi

İş kazalarından doğan tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Zamanaşımı süresi kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Ancak kaza aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç teşkil ediyorsa ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.

İş Kazalarında Hak Kaybına Uğramamak İçin Ne Yapılmalı?

İş kazası gerçekleştikten hemen sonra atılması gereken kritik adımlar şunlardır:

• Kaza Bildirimi: Durum derhal kolluk kuvvetlerine (Polis/Jandarma) ve en geç 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilmelidir.

  
  

• Delillerin Tespiti: Kaza yerinin fotoğraflanması, tanık isimlerinin belirlenmesi ve olay tutanağının doğru tutulması önem taşır.

  
  

• Hastanede Doğru Beyan: Hastane acil servisinde kazanın bir "iş kazası" olduğu açıkça beyan edilmeli ve adli vaka kaydı oluşturulmalıdır.

İş Kazası Davalarında Avukatın Önemi

İş kazası tazminatları için açılan davalar; teknik usul kuralları, aktüerya hesaplamaları, maluliyet raporu itirazları ve iş sağlığı güvenliği mevzuatını kapsayan karmaşık süreçlerdir. Hak kaybına uğramamak, eksik hesaplanan tazminat tutarlarını engellemek ve süreci hızlandırmak adına alanında uzman bir iş hukuku avukatı ile çalışmak oldukça kritik bir rol oynar.

Uzman Arabulucu

İnegöl Avukat Doğan Can DOĞAN

Randevu: 0553 343 64 91

Avukat Doğan Can DOĞAN KİMDİR? : 

https://www.dogancandogan.av.tr/hakk%C4%B1nda